Translate

poniedziałek, 2 maja 2022

Ryglice ריגליץ

                                                                                                                 wiatr zczytuje litery

                                                                                                                 do krwi

                                                                                                                 do piasku

                                                                                                                 do maku

                                                                                                                 rozsianego po świecie

                                                                                                                 litery jak robaczki

                                                                                                                 mrówki pląsajace w słońcu

                                                                                                                 gładzące kamień

                                                                                                                 szukające znanych głosów

                                                                                                                 kadisz dawno przebrzmiał

                                                                                                                 jeden mężczyzna 

                                                                                                                 nie zna słów modlitwy

                                                                                                                 kobieta szuka liter

                                                                                                                 we wgłębieniach

                                                                                                                 mrówki

                                                                                                                 biegną pod ziemę

                                                                                                                 do mrowiska

                                                                                                                 do kości

                                                                                                                 słońce w zenicie






Nagrobek z płaskorzeźbą przedstawiającą jelenie oraz okno ze zwojem Tory upamiętnia Nachuma Cwi syna Meira Segala, zmarłego w dniu 12 grudnia 1890 roku, a inskrypcja wyryta w języku hebrajskim głosi: "Świeca Izraela zgasła, biada, odeszła wszelka radość, gałąź z pnia Rasziego i HaSzach (Szabtaja Kohena), największych tej ziemi. Krzyk bólu wzniósł się nad tą stratą, jęknęło każde serce biada nam - któż wypełni tę lukę. Jeleń Izraela i jego ozdoba, odszedł na spoczynek potomek świętych i czystych odszedł do nieba, z wysokości wezwano go by widział w pełni. Żydzi pogrążyli się w żałobie, zgasło słońce w południe, niech śpi w cieniu Wszechmocnego, w jego skrytości niech się skryje, podniesie głowę, by powstać z martwych u kresu dni. Rabin, cadyk, święty i mędrzec, biegły w tym co odkryte i zakryte, jak tęcza, rabin i przewodnik, Nachum Cwi syn Meira Segala błogosławionej pamięci. Zmarł w wieczór szabatu rosz hodesz tewet roku 5651. Niech jego dusza będzie związana w wieniec życia wiecznego". (http://cmentarze-zydowskie.pl/ryglice.htm)





































Mniej więcej w tym miejscu, przy zachodniej pierzei rynku, stała ryglicka synagoga.

Twierdzono, iż synagoga w Ryglicach jest jedną z najpiękniejszych w powiecie tarnowskim. Był to piętrowy budynek, do którego prowadziły wysokie, kamienne schody boczne, z wydzielonym babińcem. Synagogę spalono w 1939 roku

na środku kadru współczesny budynek urzędu miasta

W Ryglicach wychowywał się znany polski poeta i eseista, Mieczysław Jastrun, noszący wówczas jeszcze nazwisko Mojsze Agatsztajn (Agatstein). Wraz z rodzicami mieszkał na piętrze budynku ratusza, przy rynku, na miejscu dzisiejszego urzędu gminy. Ojciec poety, Józef Agatsztajn, prowadził w miasteczku gabinet lekarski

W XIV w. Kazimierz Wielki nadał Ryglicom prawa miejskie magdeburskie i zezwolił na osiedlanie się Żydów. Przez lata tworzyli oni sporą grupę mieszkańców miejscowości. W XIX wieku zamieszkiwali większość domów położonych w okolicach rynku. Żydów z Ryglic przeniesiono do getta tuchowskiego 22.07.1942 roku. Stamtąd zostali wywiezieni do obozu zagłady w Bełżcu.



Brak komentarzy:

Prześlij komentarz