Macewy z placu gimnazjalnego
(relacja i zdjęcia Olgerd Dziechciarz)
Ta bulwersująca sprawa wreszcie się kończy. Podczas wojny Niemcy zdewastowali oba olkuskie cmentarze żydowskie – przy ul. Kolorowej i na końcu ul. Jana Kantego. Nagrobki z obu kirkutów trafiły m.in. do murków przy olkuskim targowisku (ul. Sławkowska), na obudowę zbiornika na Pomorzanach oraz na plac gimnazjalny przy ul. Gwareckiej (później Bieruta, dziś Piłsudskiego). Kilkadziesiąt lat minęło, nim udało się staraniem - nie tylko olkuskich - społeczników przenieść większość z tych nagrobków na nekropolie, z których je wywieźli Niemcy. Pozostały tylko macewy pod placem gimnazjalnym. W tym czasie gimnazjum przeniesiono na ul. Polną, a sam budynek popadł w ruinę. Niedawno kupił go inwestor, który postanowił przebudować dawną szkołę w budynek mieszkalny. Przyszła pandemia i pierwszy inwestor się wycofał. Przyszedł kolejny i ten raźno zabrał się do roboty. Nowy inwestor obiecał wydobyć macewy spod placu i przetransportować je na nowy cmentarz żydowski. I tak się dzieje. Niedawno na kirkut przy ul. Jana Kantego trafiła druga partia macew wydobytych spod dziedzińca starego gimnazjum. Byłem zobaczyć jak wyglądają. Zrobiłem dokumentację fotograficzną. Zwracają uwagę pięknie malowane fragmenty jednej macewy (błękit, złoto); rozmawiałem z olkuskim konserwatorem zabytków Agnieszką Kaczmarczyk. Uzgodniliśmy, że trzeba je zabezpieczyć, bo na słońcu kolory zaraz wyblakną. Macewa powinna trafić do konserwacji. W poprzedni poniedziałek z prof. Dariuszem Rozmusem – w porozumieniu z konserwator zabytków - przewieźliśmy te fragmenty do lapidarium Podziemnego Olkusza (piwnice starego Starostwa przy rynku). Wszystkie macewy zostaną zbadane przez fachowców, co pozwoli odczytać zniszczone hebrajskie napisy i dodać te informacje do bazy danych; olkuskie kirkuty mają bogatą dokumentację naukową. Kolejne transporty macew mają być po wakacjach.
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz